WEŹ GŁĘBOKI ODDECH

 Bardzo popularny stał się ostatnio temat ekologii. Jesteśmy bombardowani zewsząd tonami zakazów i nakazów. Zresztą zmęczeni nagłymi kaprysami pogody, upałami i mrozami, powodziami, suszami, posiadamy coraz większą świadomość konieczności zmiany naszego postępowania i coraz bardziej jesteśmy skłonni do oszczędzania energii, selektywnego zbierania odpadów i używania transportu publicznego. Powinniśmy też wiedzieć jakie zagrożenia czyhają w otaczającym nas środowisku. Dzisiaj poznamy naszego wroga, który czai się w powietrzu. Oto niektóre rodzaje zanieczyszczeń powietrza:

Ozon przygruntowy (03)

W odróżnieniu od Ozonu tworzącego warstwę nieprzepuszczającą szkodliwego promieniowania ultrafioletowego, który kojarzy nam się z przyjaznym i koniecznym do życia gazem, ozon przygruntowy bądź troposferyczny nie jest naszym sprzymierzeńcem. Jako jeden z gazów cieplarnianych gromadzi się nad powierzchnią Ziemi w trakcie burzy, bądź w wyniku reakcji chemicznych wysoko reaktywnych gazów będących produktami spalania paliw kopalnych, takich jak: tlenki azotu (NOx), tlenek węgla (CO), które pod wpływem światła słonecznego wchodzą w reakcję
z tlenem.

Ozon przygruntowy w stężeniu typowym dla miejskiego powietrza powoduje:

- podrażnienie układu oddechowego; kaszel, podrażnienie gardła, nieprzyjemne uczucie w klatce piersiowej.
- zmniejszoną czynność płuc; sprawia, że trudniej jest nam głęboko oddychać. Oddychanie może stać się szybsze i bardziej płytkie niż zazwyczaj, a zdolność do wysiłku może być ograniczona.
- pogłębienie astmy i większą wrażliwość na alergeny. Kiedy poziom ozonu jest wysoki częściej zdarzają się ataki astmy.
- zwiększoną podatność na infekcje dróg oddechowych.
- zapalenie i uszkodzenie błony śluzowej płuc. Co prawda w ciągu kilku dni uszkodzone komórki zastępowane są przez nowe, tak jak się to dzieje np. po oparzeniu słonecznym. Jednak badania na zwierzętach wykazują, że w przypadku tego rodzaju zapalenia powtarzającego się przez długi czas (miesiące, lata, całe życie), tkanki płuc mogą pokryć się na stałe bliznami i płuca utracą całkowicie swoją funkcję.

Pyły zawieszone (PM 2.5, PM 10)

Pyły zawieszone (bądź aerozole atmosferyczne) to drobiny będące złożoną mieszaniną małych cząstek i kropelek cieczy.

Część pyłów zawieszonych powstaje w sposób naturalny: z wulkanów, burz piaskowych, pożarów lasów lub łąk i aerozolu soli morskiej, ale znaczna ich ilość produkowana jest w wyniku działalności człowieka: spalanie paliw kopalnych w pojazdach, elektrowniach i podczas różnych procesów przemysłowych. Najwięcej zanieczyszczeń tego typu pojawia się w powietrzu w wyniku ogrzewania domów piecami węglowymi i spalania śmieci.

Oznaczenie PM2,5 i PM10 wywodzi się z angielskiej nazwy pyłów zawieszonych Particulate Matter-Cząsteczki stałe, a cyfry oznaczają wielkość cząsteczki wyrażoną w mikrometrach. Najgroźniejsze dla ludzkiego zdrowia są właśnie cząsteczki o bardzo małych średnicach. Ostatnio prowadzone są intensywne badania dotyczące wpływu na zdrowie cząsteczek mniejszych nawet niż 100 nanometrów (UFPs). Te bardzo drobne cząstki przedostają się przez nos i gardło, i wnikają do najgłębszych części płuc, oskrzelików i pęcherzyków płucnych, a nawet przez krwioobieg do innych narządów wewnętrznych, w tym mózgu powodując różnego rodzaju komplikacje zdrowotne.

            Pył zawieszony jest częstą przyczyną raka płuc i śmiertelnych chorób układu krążenia. Każdego roku na całym świecie zgony spowodowane przez PM są mierzone w setkach tysięcy.

Skutki wdychania cząsteczek stałych to:

- zaburzeniami czynności płuc, podrażnienie dróg oddechowych, kaszel, trudności w oddychaniu,
- astma,
- rak płuc,
- choroby układu krążenia; zapalenie naczyń, miażdżyca, często prowadząca do zawału,
- wady wrodzone,
- przedwczesna śmierć.

Tlenki węgla (COx)

Tlenek węgla CO w temperaturze pokojowej jest to bezbarwny, bezwonny i niedrażniący gaz. W środowisku naturalnym powstaje w wyniku erupcji wulkanów i pożarów. Na skutek działalności człowieka wytwarzany jest podczas wysokotemperaturowych procesów technologicznych, w których paliwem jest przede wszystkim węgiel i ropa naftowa (przemysł energetyczny, hutniczy, chemiczny, silniki spalinowe - spaliny samochodowe).

Ekspozycja na CO zmniejsza zdolność do przenoszenia tlenu we krwi i prowadzi do niedotlenienia tkanek. Najsilniej nawet krótkotrwałe wdychanie CO wpływa na ludzi z chorobami serca, którzy mogą odczuwać ból w klatce piersiowej i gorzej znosić wysiłek. Należy pamiętać także, że kontakt z dużym stężeniem tlenku węgla prowadzi do zatrucia, śpiączki a nawet śmierci.

Tlenki azotu (NOX)

W szczególności groźne dla ludzkiego zdrowia są: bezbarwny i bezwonny tlenek azotu oraz dwutlenek azotu (NO2), który w temperaturze pokojowej jest brunatny i ma ostry zapach przypominający zapach chloru. Ten silnie toksyczny gaz jest gazem drażniącym, który niekorzystnie oddziałuje na drogi oddechowe. Ponadto związki azotu przyczyniają się do powstawania kwaśnych deszczy, a NOx są wysoce reaktywne w obecności światła słonecznego i ciepła, i w konsekwencji zwiększają stężenie ozonu przygruntowego.

Głównym źródłem NO2 są silniki spalinowe, elektrociepłownie i piece gazowe. Ponieważ najwięcej NO2 powstaje z emisji z samochodów osobowych, ciężarowych i autobusów, to największe jego stężenie nawet o 30%-100% jest przy drogach, a także większych miastach z gęstą zabudową.

Nawet krótka inhalacja NOx prowadzi do:

-  podrażnienia; zapalenia dróg oddechowych, chorób układu oddechowego, takich jak rozedma płuc i oskrzeli.
- zaostrzenia stanów astmatycznych,
- pogorszenia stanu przy istniejącej chorobie serca, częsta przyczyna hospitalizacji i przedwczesnej śmierci.

Tlenki siarki (SOx)

Dwutlenek siarki (SO2) jest bezbarwnym, silnie toksycznym gazem o gryzącym, duszącym zapachu. Powstaje m.in. w wyniku spalania zanieczyszczonych siarką paliw stałych i płynnych (np. węgla, ropy naftowej) w silnikach spalinowych i w elektrociepłowniach. Dwutlenek siarki jest trujący dla zwierząt i szkodliwy dla roślin. Przyczynia się do powstawania kwaśnych deszczów.

Kontakt z SO2 powoduje:

- podrażnienie górnych dróg oddechowych, zapalenia, rozedma płuc i oskrzeli,
- zaostrzenie stanów astmatycznych,
- pogorszenia stanu przy istniejącej chorobie serca (arytmia, zawał)

Najbardziej zanieczyszczone w Polsce powietrze jest na Górnym Śląsku, przyczynia się do tego duża urbanizacja regionu i jego przemysłowy charakter. Wielkie skupisko ludności to przede wszystkim spory ruch drogowy, korki i ciasna zabudowa sprzyjająca koncentracji zanieczyszczonego powietrza, ale także zagrożenia związane z niską emisją, czyli małymi dawkami silnie trującego dymu pochodzącego z dużej liczby przydomowych kotłowni opalanych śmieciami, bądź kiepskiej jakości węglem.

Perspektywa życia w tak zniszczonym środowisku nie jest budująca. Spróbujmy się jednak uspokoić i wziąć głęboki oddech. Powstaje wiele inicjatyw mających na celu poprawę jakości powietrza. W naszym regionie prowadzony jest m.in. międzynarodowy projekt TAB (ang. „Take a Breath!”- weź oddech!), w którym przemysłowe i zurbanizowane regiony Europy Środkowej współpracują ze sobą w celu wymiany doświadczeń i znalezienia sposobów rozwiązywania problemów dotyczących czystości atmosfery. Urząd Miasta Sosnowca we współpracy z Głównym Instytutem Górnictwa tworzy platformę HEP zrzeszającą zainteresowane zakłady, jednostki i instytucje mające wypracować wspólne metody  i rozwiązania sytuacji ekologicznej w naszym regionie. Na tworzonej stronie www.tabproject.eu już niebawem mieszkańcy będą mogli znaleźć dużo interesujących dla nich informacji, a także zadawać pytania z zakresu ochrony powietrza.

Trzeba przyznać, że stan środowiska w naszym regionie jest coraz lepszy, niestety ciągle zdarza się, że stężenia zanieczyszczeń powietrza naruszają dozwoloną normę. Z uwagi na uwarunkowania klimatyczne do największych przekroczeń dochodzi zimą. Już w miesiącu październiku pył zawieszony PM 10 przekroczył dopuszczalną normę11 razy, a trzeba zauważyć iż temperatury powietrza  były dodatnie. Ważne jest, aby w dni, kiedy stężenie toksycznych gazów jest większe niż dopuszczalne, grupy najbardziej narażone na szkodliwy wpływ zanieczyszczeń tj. dzieci, osoby starsze i ludzie z chorobami dróg oddechowych, bez potrzeby nie wychodziły z domu. 

Jeśli chcesz otrzymywać darmowe informacje sms na temat przekroczenia wartości dopuszczalnych substancji trujących w powietrzu wyślij  sms o treści TAK.SO na nr 661-000-112, (koszt SMS za zarejestrowanie lub wyrejestrowanie z systemu zgodny z cennikiem właściwego operatora telefonii komórkowej, w którym Użytkownik posiada telefon komórkowy) aby otrzymywać  wiadomości na e-mail wystarczy wejść na stronę urzędu: www.sosnowiec.pl/strefa_mieszkanca/  i wpisać swój adres e-mail do okienka newslettera. 

-----------------------

 

Główne czynniki zanieczyszczenia powietrza w Gminie Sosnowiec:
-         niską emisja
-         działalność przemysłowa
-         transport drogowy
-         warunki atmosferyczne

 

Niska emisja

 

           Wstępując do Unii Europejskiej, Polska zobowiązała się spełnić szereg wymogów związanych
z ochroną środowiska, w tym również z ochroną powietrza. W szczególności zobowiązaliśmy się obniżyć stężenia zanieczyszczeń powietrza do wartości dopuszczalnych określonych prawem unijnym tj. bezpiecznych dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin.

 

Pomimo systematycznej poprawy jakości powietrza, nadal istnieją znaczne przekroczenia stężeń zanieczyszczeń. W okresie letnim pojawia się przekroczenie ozonu troposferycznego, zimą stężenia pyłu PM10 i benzo (a) piranu.

 

         Główną przyczyną wystąpienia w Sosnowcu przekroczeń pyłu zawieszonego PM10 szczególnie w okresie zimowym są emisje pochodzące z indywidualnych systemów grzewczych. Pył zawieszony niekorzystnie wpływa na układ oddechowy. Te małe cząstki przedostają się do płuc, a nawet do krwiobiegu przyczyniając się do powstawania lub zaostrzenia chorób serca, chorób układu oddechowego (w tym astmy i ostrych infekcji oskrzeli bądź płuc). W największym stopniu do zanieczyszczenia pyłem przyczynia się niska emisja tzn. emisja ze źródeł komunalnych. Małe przydomowe kotłownie opalane niskiej jakości węglem, czasami niestety też śmieciami. Wśród udokumentowanych skutków zdrowotnych znajdują się: wzrost liczby zgonów i przyjęć do szpitali, wzrost zużycia leków, zwiększoną absencję dzieci w szkole a dorosłych w pracy. Są one efektem zmniejszenia odporności organizmu, niedotlenienia, zmian krzepliwości krwi lub rozwijającego się procesu zapalnego w obrębie układu oddechowego lub krążenia.W dłuższej perspektywie zanieczyszczenia komunalne mogą prowadzić do rozwoju takich chorób jak: astma, POChP, a nawet nowotwory płuc.

 

          Działania na rzecz ograniczenia niskiej emisji w mieście są podejmowane od wielu lat. W 1996r. został stworzony system zachęty dla mieszkańców modernizujących ogrzewaniew lokalach mieszkalnych poprzez dofinansowanie modernizacji ogrzewania ze środków Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ze względu na likwidację GFOŚiGW i zmiany w przepisach ochrony środowiska powyższe dofinansowania były udzielane do końca 2009 r.

 

Ówcześnie Gmina podejmuje działania polegające na podłączeniu do sieci cieplnej lub modernizacji kotłowni placówek oświatowych na terenie miasta lub innych budynków użyteczności publicznej stanowiących zasoby gminy.

 

W latach 2010-2011 w tym zakresie zrealizowano następujące zadania:

 

- działania termomodernizacyjne tj. docieplenia ścian i wymiana okien, w 51 placówkach oświatowych na łączną kwotę ok. 8,15 mln zł; środki budżetu miasta i WFOŚiGW w Katowicach,
- działania termomodernizacyjne tj. docieplenia ścian i wymiana okien, w zasobach MZZL-ZB ok.2,2mln zł; dotacja z budżetu miasta.

 

Począwszy od 21 czerwca 2011r. udzielane są dotacje celowe ze środków budżetu miasta.Wnioskodawcami uprawnionymi do ubiegania się o dotację celową są:
1.      osoby fizyczne posiadające tytuł prawny do obiektu budowlanego/samodzielnego lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na terenie Miasta Sosnowca używanego na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą,
2.      wspólnoty mieszkaniowe, osoby prawne, przedsiębiorcy prowadzący działalność na terenie Miasta Sosnowca,
3.      jednostki sektora finansów publicznych będące gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi prowadzącymi działalność na terenie Miasta Sosnowca.

 

Dotację można uzyskać na:
-         likwidację starych kotłów węglowych i podłączenie budynku do sieci ciepłowniczej,
-         zakup kotłów gazowych, olejowych i retortowych na paliwo stałe,
-         zakup systemów grzewczych zasilanych energią elektryczną.

 

Dotacją objęte są również instalacje systemów wykorzystujących odnawialne źródła energii: słoneczną, termalną i inne.

 

Szczegółowe informacje dotyczące zasad, trybu oraz sposobu rozliczania dotacji znajdują się w„Regulaminie udzielania dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowca na zadania ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowane na terenie Miasta Sosnowca” stanowiącym Załącznik do Uchwały nr 111/VII/2011 Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 27 kwietnia 2011r. dostępny na stronie internetowej Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w zakładce Prawo Lokalne – Uchwały.

 

W 2011r. udzielono dotacji z budżetu miasta na modernizację ogrzewania i instalację źródeł solarnych w wysokości 240,11 tys. zł. Zrealizowano 59 wniosków dotyczących 186 lokali mieszkalnych, łącznie zlikwidowano 574 piece węglowe, w tym:

 

- 11 wniosków dot. przyłączenia do sieci cieplnej,
- 36 ogrzewania gazowego,
- 1 ogrzewania olejowego,
- 5 ogrzewania elektrycznego,
- 1 kocioł na biomasę,
- 2 kotły węglowe retortowe,
- 3 solary.

 

W budżecie miasta na 2012r. zabezpieczono środki na dotacje do modernizacji ogrzewania i instalacji źródeł solarnych w wysokości 700 tys. zł. W bieżącym roku wpłynęło 79 wniosków dot. modernizacji ogrzewania, w tym część ze wspólnot mieszkaniowych i 64 wnioski dot. źródeł odnawialnych do realizacji w 2012r.

 

Dodatkowo w celu zmniejszenia emisji pyłu zawieszony PM10 oraz bezno (a) piranem od września 2011 do marca  2012 r. w Sosnowcu Tauron Ciepło S.A. wdrażał kampanię „Niska emisja-wysokie ryzyko”.Adresatami kampanii byli użytkownicy budynków jednorodzinnych Sosnowca ogrzewanych piecami oraz zarządcy nieruchomości od których decyzji i zaangażowania zależy z jakich źródeł ciepła korzystają mieszkańcy. Na terenie Sosnowca przeprowadzono 14 takich spotkań.

 

W ramach tego Programu w Sosnowcu planuje się podłączenie 93 nieruchomości zlokalizowanych na Osiedlu Rudna I. Szacowana wielkość mocy zamówionej: 13,265 MW, a koszt realizacji zadania to ok. 8,1 mln zł. Ponadto Turon Ciepło S.A. wspólnie z Gminą przyłączyli 9 budynków mieszkalnych. Do zrealizowania pozostało jeszcze ok. 4 km sieci ciepłowniczej i 84 indywidualnych wymienników ciepła.

 

Działalność przemysłowa

 

Niebezpieczeństwa związane z działalnością gospodarczą, polegają na zmianie klimatu, niszczą środowisko przyrodnicze i także działają destrukcyjnie na zdrowie człowieka.

 

Energetyka to dziedzina, której działalność w dużej mierze wpływa na zanieczyszczenie powietrza (emisja różnego rodzaju gazów, związków chemicznych lub pyłów do atmosfery). Dużą rolę w zanieczyszczaniu powietrza atmosferycznego odgrywają, poza przemysłem energetycznym, również inne działy gospodarki. Do najważniejszych można zaliczyć hutnictwo, przemysł chemiczny i celulozowo-papierniczy.

 

Przemysł celulozowo-papierniczy to emiter szeregu substancji chemicznych o nieprzyjemnym zapachu, podobnie jak produkcja włókien sztucznych. Przemysł elektromaszynowy jest emiterem szczególnie toksycznych dla otaczającego środowiska metali ciężkich i rozpuszczalników, które powstają jako skutek uboczny przy galwanizacji i lakierowaniu.

 

           Przemysł chemiczny jest największym „dostawcą” zanieczyszczeń zatruwających atmosferę, jako producent azotowych i fosforowych nawozów, płynnych paliw, olejów, smarów i włókien sztucznych. Do podstawowych zanieczyszczeń ulatujących do atmosfery należą, produkowane przy wytwarzaniu jednego z najpopularniejszych nawozów azotowych, saletry amonowej, pyły samej saletry, a także mocznik, amoniak i tlenek azotu.Innym procesem będącym źródłem ogromnej ilości zanieczyszczeń, szczególnie związków siarki, jest wytwarzanie nawozów fosforowych przy zastosowaniu jako surowca kwasu siarkowego. Innymi toksycznymi związkami są związki fluoru i pyły, stanowiące skutki uboczne produkcji właściwych nawozów sztucznych.

 

Kolejną branżą gospodarki, wpływającą na jakość powietrza, jest hutnictwo. Podstawowe rodzaje wytwarzanych przez hutnictwo zanieczyszczeń to dwutlenek siarki i pył, na który składają się drobiny różnego rodzaju toksycznych metali ciężkich. Tlenek węgla emitowany z hut żelaza i stali, natomiast związki fluoru są domeną hut aluminium. Fluor jako pierwiastek o działaniu toksycznym wpływa negatywnie na wszelakie organizmy zwierzęce i roślinne.

 

W celu zniwelowania zanieczyszczeń pochodzących z działalności przemysłowej należy przeprowadzać procesy modernizacji zakładów przemysłowych, tak aby te wykorzystywały proekologiczne i energooszczędne technologie.

 

Transport drogowy

 

Spaliny samochodowe są dużo bardziej szkodliwe dla ludzi niż zanieczyszczenia pochodzące z przemysłu, ponieważ zanieczyszczenia motoryzacyjne występują w dużych stężeniach na niskich wysokościach najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie ludzi. Spaliny silnikowe zawierają wiele substancji określanych jako kancerogenne, czyli przy długotrwałym narażeniu powodujące rozwój komórek rakowych. Najgroźniejsze z nich to benzen, pyły i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA). W mieście łączne stężenie kancerogenów w powietrzu jest przeciętnie pięć razy wyższe niż poza miastem. To właśnie spaliny samochodowe odpowiadają za ok. 60-70% przyczyn zachorowań na raka z powodowanego rakotwórczymi zanieczyszczeniami powietrza. Największy udział przypada pyłom (58% łącznego ryzyka), benzenowi (7,5%) i WWA (1,9-8,6%) [24].

 

Na skalę światową przemysł samochodowy rocznie produkuje około 300 mln ton toksycznych spalin, które są źródłem takich niebezpiecznych gazów jak: tlenek węgla (CO) i tlenki azotu (NOx), węglowodory, dwutlenek siarki (SO2) i cząstki stałe.

 

Wysokie stężenie spalin w powietrzu może prowadzić do powstania smogu, który może występować w dwóch rodzajach:

 

-          Smog typu londyńskiego

 

Występuje w okresie zimowym przy temperaturze -3÷+5°C. Spowodowany jest głównie zanieczyszczeniem powietrza wskutek emisji dwutlenku siarki i pyłów pochodzących ze spalania węgla i produktów naftowych. Co prawda spalanie węgla jest główną przyczyną powstawania tego typu smogu, jednak emisja spalin z transportu również przyczynia się do powstawania tego zjawiska. Zanieczyszczenia w połączeniu z mgłą powodują powstawanie kropelek kwasu siarkowego zawieszonych w powietrzu. Smog londyński powoduje ograniczenie widoczności nawet do kilkudziesięciu metrów, działa korozyjnie na budynki, jest szkodliwy dla roślin. U człowieka wywołuje duszności, podrażnia oczu i skóry, zaburza pracę układu krążenia.

 

-          Smog typu Los Angeles (fotochemiczny)

 

Pojawia się zazwyczaj w miesiącach letnich, przy temperaturze powyżej +26°C. Powstaje w troposferze, najniższej warstwie atmosfery, w momencie wystąpienia w niej bardzo wysokich stężeń ozonu, tlenku węgla, dwutlenku siarki, tlenków azotu, a także drobnych pyłów. Pod wpływem nasłonecznienia niektóre zanieczyszczenia powietrza poddają się reakcjom fotochemicznym tworząc toksyczne związki wywołujące nowotwory i mutacje genetyczne np. azotan nadtlenku acetylu (PAN). Smog tego typu formuje się na   obszarach urbanizowanych, gęsto zaludnionych. Stężenia zanieczyszczeń w smogu fotochemicznym są zazwyczaj bardzo wysokie i przekraczają wielokrotnie normy jakości powietrza zalecane przez WHO (Światowa Organizacja Zdrowia).

 

W celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń powstałych w transporcie drogowym zasadne jest ograniczenie liczby samochodów poruszających się po drogach oraz częstsze korzystanie z komunikacji miejskiej zarówno autobusowej i kolejowej oraz redukcja transportu ciężkiego na drogach w miastach poprzez zastosowanie obwodnic.

 

Gmina Sosnowiec wspólnie z Gminami Będzin i Dąbrowa Górnicza przystąpiła do Projektu „Modernizacja infrastruktury autobusowej transportu publicznego na terenie gmin Będzin, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec”. W ramach przedmiotowego projektu wycofano z eksploatacji (poprzez fizyczną likwidację) 62 sztuki autobusów oraz wprowadzono do eksploatacji na miejsce wycofanych pojazdów: 42 autobusy dwunastometrowe i 30 sztuk autobusów piętnastometrowych, wyposażonych w ekologiczne zespoły napędowe spełniające wymagania w zakresie emisji zanieczyszczeń na poziomie tzw. normy Euro 3.

 

             W ramach tego przedsięwzięcia zmniejszono emisję zanieczyszczeń komunikacyjnych, gazowych i pyłowych tj.
-          emisję tlenku węgla zmniejszono o 45,4t,
-          emisję tlenku azotu zmniejszono o 69,6t,
-          emisję węglowodorów zmniejszono o 16,37t,
-          emisję cząstek stałych zmniejszono o 5,9t.

 

            W następnych latach planuje się dokonać zakupu, przy współudziale środków unijnych, taboru autobusowego wyposażonego w ekologiczne zespoły napędowe.

 

Warunki atmosferyczne

 

Najważniejszym problemem, na który mają wpływ warunki atmosferyczne, jest zbyt wysokie stężenie ozonu troposferycznego. Ozon jest silnym utleniaczem fotochemicznym, który powoduje poważne problemy zdrowotne, niszczy materiały i uprawy rolne. Narażenie człowieka na niewielkie podwyższone stężenia ozonu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu, dróg oddechowych, a także zmniejszenia wydolności płuc. To on powodem występowania objawów senności, bólu głowy i znużenia oraz powoduje spadek ciśnienia tętniczego krwi. Przy wyższych stężeniach występują objawy złego samopoczucia, nasilają się bóle głowy, rośnie pobudliwość, zmęczenie i wyczerpanie, pojawiają się objawy apatii.

 

W celu ograniczenia zbyt wysokiego stężenia ozonu powinno się promować transport zbiorowy, jednocześnie pamiętając, że wymaga on daleko idących udoskonaleń:

 

  • rozszerzenia sieci połączeń,
  • rozładowania przeciążonych linii,
  • zwiększenia bezpieczeństwa zarówno pasażerów jak i kierowców,
  • poprawy czystości i restrykcji, co do zanieczyszczeń.

 

Kolejnym problemem związanym w warunkami atmosferycznymi są kwaśne deszcze, czyli opady atmosferyczne o niskim pH. Zawierają one kwas siarkowy, powstały w atmosferze zanieczyszczonej tlenkami siarki ze spalania zasiarczonego węgla oraz kwas azotowy powstały z tlenków azotu. Tego typu opady atmosferyczne powodują zakwaszania rzek i jezior, niszczenie flory i fauny, degradację gleby, niszczenie zabytków i architektury, a ponadto przyczyniają się do osłabienia płuc i maja wpływ na zwiększenie śmiertelności wśród niemowląt.

 

W celu zniwelowania powstawania kwaśnych deszczy należy przede wszystkim ograniczyć emisję siarki do atmosfery. Bardzo skuteczną metodą ograniczenia emisji dwutlenku siarki SO2 do atmosfery jest proces odsiarczania węgla.

 

Należy także wspomnieć o Dziurze ozonowej, spowodowanej spadkiem zawartości ozonu na wysokości 15-20 km głównie w obszarze bieguna południowego, który obserwowany jest od końca lat 80. Tempo spadku wynosi ok. 3% na rok. Największe znaczenie mają w tym procesie związki chlorofluorowęglowe (freony), z których uwolniony chlor (pod wpływem promieniowania ultrafioletowego) atakuje cząsteczki ozonu, prowadząc do wyzwolenia tlenu oraz tlenku chloru(II).Tempo globalnego spadku ozonu stratosferycznego pod wpływem działalności człowieka (z wyjątkiem Antarktydy), oszacowane na podstawie badań satelitarnych, wynosi 0,4-0,8% na rok w północnych, umiarkowanych szerokościach geograficznych i mniej niż 0,2% w tropikach. Powłoka ozonowa jest naturalnym filtrem chroniącym organizmy żywe przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. W celu jej ochrony z inicjatywy UNEP (Program Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych) przedstawiciele 31 państw podpisali w 1987 Protokół Montrealski – umowę zakładająca 50-procentowy spadek produkcji freonów do roku 2000, w stosunku do 1986. Od 1990 obserwowane jest zmniejszenie tempa wzrostu freonów w atmosferze – z 5% rocznie do mniej niż 3%.